Wilt u meer weten over haaruitval door medicatie? Haarverlies, ook bekend als alopecia, is soms een gevolg van medicijngebruik. De bijwerking komt vaak binnen enkele dagen of weken na het starten of aanpassen van de dosis van een medicijn tot uiting. Het risico op haaruitval door medicijnen hangt af van zowel het type medicatie als door uw persoonlijke reactie op het gebruik. Bepaalde geneesmiddelen zijn sterk verbonden met haaruitval en hebben haarverlies bij het merendeel van de gebruikers tot gevolg. Daarnaast zijn er andere geneesmiddelen die bij de een wel haarverlies veroorzaken en bij de ander niet.

Kenmerken haaruitval door medicatie

Haaruitval als gevolg van medicijngebruik beperkt zich niet tot het hoofdhaar, maar tast de haargroei over het hele lichaam aan. De hoofdhuid is het meest aangetaste en opvallende gebied, mensen maken ook melding van het verlies van wimpers en wenkbrauwen. Vooral mensen die chemotherapie ondergaan, krijgen hiermee te maken. De effecten beginnen een paar weken na het begin met de therapie die haarverlies veroorzaakt. Onderzoek bij vrouwen die chemotherapie voor borstkanker ondergaan, heeft aangetoond dat het haarverlies gemiddeld 4 tot 5 weken na de start van de behandeling begint. Meestal is een haartransplantatie geen optie bij haarverlies door medicatie.

Soorten haarverlies veroorzaakt door medicijnen

Haarverlies dat aan medicijngebruik is gerelateerd kent twee vormen:

  • Anageen effluvium. Dit is het verlies van actief groeiend haar dat meestal een gevolg van chemotherapie of door het gebruik van een overdosis arseen, thallium, bismut of colchicine.
  • Telogeen effluvium of plotseling haarverlies. Deze vorm van haaruitval treedt op als bijwerking van een groot scala aan medicijnen. Kenmerkend is dat het haarverlies zich niet direct na het starten van de medicatie begint, het duurt enkele maanden voordat het haarverlies opvalt.

Medicatie die haaruitval veroorzaken

Het aantal medicijnen dat haaruitval als bijwerking heeft, is relatief groot. Veel mensen zijn zich niet bewust van het feit dat bloeddrukmedicatie, maar ook antidepressiva haarverlies tot gevolg kunnen hebben. Medicijnen die de hormoonspiegels in uw lichaam veranderen, worden in verband gebracht met haarverlies. Hiertoe horen onder andere orale anticonceptie, hormoonvervangingstherapie en androgeentherapie. Er zijn ook anti-epileptica medicijnen, zoals valproïnezuur, carbamazepine en fenytoïne die een verband hebben met haarverlies. Andere medicijnen die haarverlies als bijwerking hebben, zijn onder andere:

  • Cimetidine.
  • Retinoïden.
  • Schildkliermedicatie.
  • Amfetamine.
  • NSAID’s.
  • Antidepressiva waaronder lithium en amitriptyline.
  • Bloeddrukverlagende medicatie.haaruitval

Andere oorzaken van haarverlies

Medicijngebruik is niet de enige oorzaak van haarverlies. Het is belangrijk om te beseffen dat alhoewel haarverlies een bijwerking van medicatie is, deze bijwerking zich niet bij alle gebruikers voordoet. Het haarverlies dat u ervaart, kan net zo goed een andere oorzaak hebben. Andere veelvoorkomende oorzaken van haaruitval zijn fysieke trauma’s, emotionele stress, een voedingstekort of erfelijke kaalheid. Het is voor een arts niet altijd eenvoudig om medicatie aan te wijzen als oorzaak van het haarverlies dat u ervaart. In veel gevallen komt het haarverlies pas weken tot maanden na het eerste gebruik tot uiting. Door andere oorzaken uit te sluiten is bevestiging mogelijk. Maak vermelding van eventueel andere onverklaarbare klachten die u heeft. Alhoewel het soms op zich staande gebeurtenissen zijn, wijst de combinatie een verband met haarverlies aan.

Diagnose haarverlies door geneesmiddelen

Er zijn verschillende stappen om een diagnose van door medicijnen veroorzaakt haarverlies te stellen en eventueel een beslissing te nemen over een passende behandeling. Het onderzoek begint met het uitgebreid afnemen van uw medische geschiedenis, inclusief alle voorschriften en veranderingen in medicijngebruik. Deze geschiedenis wordt naast de symptomen en begin van het haarverlies gelegd. Van de bekende geneesmiddelen die haaruitval veroorzaken treedt het haarverlies geleidelijk op en niet direct na het eerste gebruik. Is er een vermoeden dat het haarverlies inderdaad een bijwerking van medicijnen is? De beste manier om dit te bevestigen is door het gebruik voor een minimale periode van 3 maanden te stoppen, zodat de haargroei zich herstelt. Blijft nieuwe haargroei uit en zet het haarverlies door, dan is dit het gevolg van een andere oorzaak.

Behandeling doorzetten

In geval van onder andere chemotherapie voor de behandeling van kanker, zal het medicijngebruik niet onderbroken worden. De voordelen van de therapie wegen in deze gevallen op tegen de negatieve effecten van het tijdelijke haarverlies. Artsen adviseren in deze situatie de behandeling voort te zetten en volledig af te maken. De haargroei herstelt zich met de tijd. Enkele weken na de laatste chemobehandeling wordt nieuwe haargroei zichtbaar. Volledige hergroei laat enkele maanden op zich wachten. Bij sommige vormen van chemotherapie heeft u de mogelijkheid om gebruik te maken van hoofdhuidkoeling, waardoor het haarverlies beperkt blijft.

Dagelijks dieet en bewegen

Omdat haarverlies een mogelijke bijwerking is van bepaalde geneesmiddelen, is de kans dat de oorzaak anders is aanwezig. Haarverlies is soms een gevolg van meerdere in- en/of externe invloeden. Om de haargroei in optimale staat te houden, is het belangrijk om dagelijks afwisselend te eten en de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamines en mineralen binnen te krijgen. Wees terughoudend met het gebruik van voedingssupplementen. Een teveel van bijvoorbeeld vitamine A is eveneens een oorzaak van haaruitval. Probeer regelmatig te bewegen. In beweging zijn is goed voor lichaam en geest. Het stimuleert de doorbloeding wat van positieve invloed is op onder andere de haargroei. Krijgt u nieuwe medicatie voorgeschreven of verandert de dosering? Maak altijd melding van onverklaarbare klachten waaronder een toename van het dagelijks haarverlies.

Oorzaak haarverlies onderzoeken

Is er daadwerkelijke sprake van haaruitval door medicatie? Haarverlies is confronterend, zeker als u niet weet waarom of wat de oorzaak is. In sommige gevallen is een diagnose snel gesteld, maar in andere gevallen is het zelfs voor ervaren artsen onduidelijk wat de oorzaak is. Toch is het kennen van de oorzaak belangrijk om het haarverlies te stoppen. Bent u pasgeleden begonnen met het gebruik van een geneesmiddel? Lees de bijsluiter door en kijk naar de gemelde bijwerkingen. Als haarverlies hier tussen staat, kan dat een aanwijzing zijn voor het haarverlies dat u ervaart. Maar wat als dat niet het geval is en u het niet ziet zitten om naar een specialist te gaan? Het Haaronderzoekscentrum heeft een thuistest ontwikkeld, die u meer inzicht geeft in haarverlies. De test is eenvoudig af te nemen en binnen een paar weken ontvangt u de testresultaten.